Otwarty standard dokumentowania AI w produkcji filmowej

APS (AI Production Standard) określa, co producent powinien zapisać, gdy na dowolnym etapie produkcji używa narzędzi AI: jakie narzędzie, na jakich warunkach, z jakim udziałem człowieka i z jakim skutkiem dla praw do filmu.

Czytaj standard na GitHubie Pobierz wersję 1.0.2 (Zenodo)

Wersja 1.0.2 z 11 września 2026. Status: projekt roboczy (Draft for Public Review). Licencja Apache 2.0, bezpłatny, również do użytku komercyjnego. Rozstrzyga tekst polski; wersja angielska jest tłumaczeniem referencyjnym.

Rejestr AI, wpis 0147 przykład

Narzędzie i wersja: [nazwa i wersja narzędzia] APS-REG-001
Dostawca, data weryfikacji ToS: [dostawca], 22.06.2026 APS-REG-002
Etap produkcji: postprodukcja obrazu APS-REG-003
Opis zastosowania: upscaling materiału archiwalnego, ujęcie 24 / 3 APS-REG-004
Kategoria treści: A, AI jako narzędzie pomocnicze APS-REG-005
Użytek komercyjny wg ToS: dozwolony, plan komercyjny APS-REG-007
Ocena ryzyka prawnego: średnie: licencja archiwum musi obejmować modyfikację przez AI APS-REG-009, APS-VFX-004
Snapshot ToS: PDF, zarchiwizowany 22.06.2026 APS-REG-010

Dane są przykładowe. Tak wygląda jeden wpis, z którego potem powstaje dokumentacja chain of title i AI Disclosure.

Dlaczego powstał ten standard

Od ponad dwudziestu lat pracuję w produkcji filmowej i widzę, że w pracy z AI najtrudniejsze nie są same narzędzia. Najtrudniej odpowiedzieć później na pytania, które zada dystrybutor, koproducent, platforma albo ubezpieczyciel: czym to zostało zrobione, na jakich warunkach i kto ma do tego prawa.

Producent w każdej umowie składa oświadczenia i zapewnienia o prawach do filmu. Przy materiale powstałym z udziałem AI często nie ma ich czym podeprzeć. Duże studia mają na to działy prawne. Niezależny producent ponosi to samo ryzyko, tylko bez tej infrastruktury. Moim zdaniem to jest dziś największa luka i do niego ten standard jest przede wszystkim adresowany.

Druga sprawa: warunki korzystania z narzędzi AI zmieniają się co kilka miesięcy, a wersji obowiązującej w dniu generacji nikt za producenta nie przechowa. Jeśli nie zapisze się jej w trakcie pracy, później nie da się jej odtworzyć.

Do tego dochodzą obowiązki przejrzystości z unijnego aktu o AI i coraz konkretniejsze wymagania dystrybutorów. Istniejące inicjatywy zajmują się albo licencjonowaniem materiałów źródłowych, albo oznaczaniem gotowego dzieła. Brakowało warstwy pośrodku, czyli zapisu tego, co faktycznie działo się w trakcie produkcji.

APS jest próbą wypełnienia tej luki. Jest otwarty i bezpłatny, bo standard, za który trzeba płacić, nie stanie się wspólnym językiem branży.

Marcin Marczyk, autor standardu, Udyssey Creative Technologies

Co obejmuje APS

Standard ma zastosowanie do wszystkich form produkcji audiowizualnej: filmów fabularnych, dokumentów, filmów krótkometrażowych, treści seryjnych i webowych, reklam, teledysków oraz animacji, w których na dowolnym etapie wykorzystano narzędzia AI.

Wersja 1.0.2 zawiera 63 wymagania normatywne w dziesięciu grupach identyfikatorów, plus wymagania dla sześciu etapów produkcji: development, scenariusz, kosztorys, zdjęcia, postprodukcja obrazu i postprodukcja dźwięku.

Rejestr AI: Bieżąca ewidencja każdego użycia narzędzia AI: nazwa i wersja narzędzia, dostawca, etap produkcji, opis zastosowania, kategoria treści. Dziesięć wymagań, APS-REG-001 do APS-REG-010.
Klasyfikacja treści AI: Trzy kategorie: A (treść ludzka, AI jako narzędzie pomocnicze), B (treść hybrydowa), C (treść wytworzona w całości przez AI). Od kategorii zależy zakres wymaganej dokumentacji i to, czy w ogóle jest czego bronić prawem autorskim.
Dokumentacja wkładu twórczego: Dla treści kategorii B i C: wersja pierwotna i finalna, historia edycji, pisemne oświadczenie twórcy o zakresie wkładu. To jest część chain of title, której przy materiale z AI najczęściej brakuje. APS-COT-001 do APS-COT-005.
Weryfikacja warunków usług: Pięć pytań do ToS przed pierwszym użyciem narzędzia w produkcji komercyjnej, w tym o użytek komercyjny, o prawa do wygenerowanej treści i o klauzule indemnifikacyjne.
Snapshot warunków usług: Utrwalenie warunków obowiązujących w dniu użycia, w formie archiwum PDF albo linku z datą archiwizacji. APS-REG-010.
AI Disclosure: Oświadczenie o zakresie użycia AI jako element pakietu dostawy, weryfikowalne na podstawie Rejestru AI, a nie pisane osobno. APS-DIS-001 do APS-DIS-005.
Ocena ryzyka prawnego: Przy wpisie w Rejestrze: niskie, średnie albo wysokie, wraz z uzasadnieniem. APS-REG-009.

Gdzie APS się mieści

Wejście Czym wolno się posłużyć: licencje do materiałów źródłowych, zgody na wizerunek i głos.

APS Co faktycznie działo się w trakcie produkcji: Rejestr AI, kategoria treści, wkład twórczy, snapshot warunków usług.

Wyjście Co trafia do pakietu dostawy: AI Disclosure, raport w formacie wymaganym przez platformę, metadane osadzone w pliku, jeśli platforma tego wymaga.

APS nie zastępuje specyfikacji C2PA ani normy ISO/IEC 42001:2023. Pozostaje wobec nich komplementarny: dostarcza zapisu procesu, na którym można oprzeć jedno i drugie. Standard nie jest opinią prawną i nie tworzy domniemania zgodności z rozporządzeniem (UE) 2024/1689 ani z żadnym innym aktem prawnym.

Wersje

1.0

6 maja 2026

Pierwsza publikacja standardu. Wersja wycofana, zawiera błędy poprawione w 1.0.1. Jej stosowanie nie jest zalecane.
10.5281/zenodo.22690398
1.0.1

2 września 2026

Errata do 1.0. Wycofano tabelę odwzorowania wymagań na akt o AI i powołanie na art. 13. Bez zmian normatywnych.
10.5281/zenodo.22691242
1.0.2

11 września 2026

Wersja aktualna. Warstwa atrybucji, propozycja zarządzania standardem, otwarty rejestr wdrożeń. Bez zmian normatywnych: deklaracja zgodności z 1.0 lub 1.0.1 pozostaje ważna.
10.5281/zenodo.22702647
2.0

w opracowaniu

Jeden standard oparty na odtwarzalności dowodu, bez podziału na poziomy PODSTAWOWY, ROZSZERZONY i ENTERPRISE. Zmiana MAJOR: będzie wymagać nowej deklaracji zgodności. Zakres prac w historii zmian.

Kolory wersji odpowiadają kolejności stron poprawek w scenariuszu: biały, niebieski, różowy, żółty. Opublikowana wersja standardu nigdy nie jest modyfikowana, każda poprawka wychodzi jako nowa wersja. Zasady w polityce wersjonowania, pełna historia w historii zmian.

Jak się włączyć

Zgłoś uwagę do wymaganiaPodaj identyfikator, na przykład APS-REG-010. Każda uwaga trafia do publicznego wątku w repozytorium i jest odnotowywana w historii zmian, także wtedy, gdy nie została uwzględniona.
Weź udział w pracach nad APS 2.0Propozycja zmiany merytorycznej jest zgłaszana jawnie i podlega konsultacji nie krótszej niż 30 dni. Zmiana wprowadzona poza tym trybem nie jest wersją standardu.
Zgłoś narzędzie do rejestru wdrożeńOtwarty rejestr narzędzi i systemów wdrażających APS. Wpis jest nieodpłatny i niewyłączny, nie jest certyfikacją ani rekomendacją dostawcy.
Dyskusja otwartaZakres standardu, praktyka branżowa, pytania o stosowanie APS w produkcji.
hello@ai4.filmPytania, współpraca, wdrożenia w szkołach i instytucjach.

Cytowanie: AI4.FILM, AI Production Standard (APS) 1.0.2 (2026), DOI: 10.5281/zenodo.22702647. Cytowanie w dokumentacji dostawy wskazuje DOI konkretnej wersji. DOI 10.5281/zenodo.22690397 obejmuje wszystkie wersje i prowadzi do najnowszej.

Deklaracja zgodności musi wskazywać wersję: „Produkcja prowadzona zgodnie z AI Production Standard (APS) 1.0.2 (2026)". Deklaracja bez wskazania wersji jest bezskuteczna.